STANDART MALİYET

Standart maliyet sistemi, mamul maliyetlerinin önceden ve bilimsel hesaplara dayanılarak olması gereken düzeyde planlanması ve maliyet hesaplarında fiili rakamlar yerine bunların kullanılmasıdır.

Farkların  Saptanması :

DİMM Farklarının Saptanması

Fili Maliyet                            Standart Fiyatla Girdi Maliyeti                            Girdi Maliyeti

(FM * FF)                                             (FM * SF)                                             (SM * SF)

                       Fiyat Farkı                                                     Miktar Farkı

DİG Farklarının Saptanması

Fiili Maliyet                           Standart Fiyatla Girdi Maliyeti                            Girdi Maliyeti

(FS * FÜ)                                              (FS * SÜ)                                               (SS * SÜ)

                        Ücret Farkı                                                    Zaman Farkı

                               > olumsuz                                              > olumsuz

                               < olumlu                                 < olumlu

GÜG Farklarının Saptanması

Fiili Sabit GÜG                      Bütçelenmiş Sabit GÜG                                        Üretime Yüklenen Sabit GÜG

                Sabit GÜG Bakımından                                        Hacim Farkı

                    Bütçe Farkı

                   > olumsuz                                                          > olumsuz

                   < olumlu                                                             < olumlu

Uygulama :

                               STANDART  MALİYET KARTI  (Bilgisayar Masası)

  DİMM Adı Standart Miktar Standart Fiyat Standart Tutar Toplam
DİMM Kereste 2 metrekare 1.200.000 2.400.000 2.400.000
DİG Atölye 3 saat   450.000 1.350.000 1.350.000
GÜG Değişken GÜG

Sabit GÜG

3 saat

3 saat

  240.000

  480.000

  720.000

1.440.000

 

2.160.000

      Birim Standart Maliyet 5.910.000

Sabit GÜG belirlenmesinde esas alınan aylık faaliyet hacmi 4.000 DİS dir. Bu faaliyet hacmine göre bütçelenmiş değişken GÜG 960.000.000 TL, sabit GÜG de 1.920.000.000 TL dır.  Ay içinde 1.200 adet bilgisayar masası üretilmiştir. Ay içindeki fiili maliyet bilgileri şöyledir:

Satın Alınan DİMM              2.800 m2  * 1.452.000 TL     /m2          = 4.065.600.000

Kullanılan DİM                     2.550 m2

Direkt İşçilik                          3.500 saat * 510.000TL/saat = 1.785.000.000

Değişken GÜG                                                                                     = 1.020.000.000

Sabit GÜG                                                                                            = 1.995.000.000

İstenenler :Tüm maliyet gider farklarını hesaplayınız ve muhasebe kayıtlarını yapınız.

DİMM Farklarının Hesaplanması

Fili Maliyet                            Standart Fiyatla Girdi Maliyeti                            Girdi Maliyeti

(FM * FF)                             (FM * SF)                                                            (SM * SF)

2.550 * 1.452.000  2.550 *1.200.000                                                  2.400 *1.200.000

=3.702.600.000                      = 3.060.000.000                                                    =2.880.000.000

           Fiyat Farkı                                  Miktar Farkı

642.600.000 olumsuz                                            180.000.000 olumsuz

Hesaplama ; Fiyat Farkı : fiili kullanım miktarı * (Fiili Fiyat – Standart Fiyat) şeklinde de yapılabilir. Fark (-) çıkarsa olumlu, (+) çıkarsa olumsuzdur.

Fiyat Farkı = 2.550 m2 * (1.452.000 – 1.200.000)  = 642.600.000 TL

Miktar Farkı = Standart Fiyat * (Fiili kullanım miktarı – Standart kullanım miktarı) Bu değer (-) çıkarsa olumlu, (+) çıkarsa olumsuzdur.

Miktar Farkı = 1.200.000 * (2.550 – 2.400) = 180.000.000 TL

Direkt İşçilik Farklarının Hesaplanması

Fiili Maliyet                           Standart Fiyatla Girdi Maliyeti                            Girdi Maliyeti

(FS * FÜ)                               (FS * SÜ)                                                              (SS * SÜ)

3500s * 510.000                    3.500s * 450.000                                                   3.600 * 450.000

1.785.000.000                        1.575.000.000                                                       1.620.000.000

          Ücret Farkı                                                  Zaman Farkı

210.000.000 olumsuz                                                           45.000.000 olumlu

Ücret Farkı = Fiili Süre * (Fiili Ücret – Standart Ücret ) (-) çıkarsa olumlu, (+) çıkarsa olumsuz

                    = 3.500  *  (510.000 – 450.000)   = 210.000.000 olumsuz

Zaman Farkı = Standart Ücret * (Fiili Süre – Standart Süre)  (-) çıkarsa olumlu, (+) çıkarsa olumsuz

                      = 450.000 * (3.500 – 3.600)     = (-) 45.000.000 olumlu

Genel Üretim Giderleri Farklarının Hesaplanması

Fiili Sabit GÜG                      Bütçelenmiş Sabit GÜG                                        Üretime Yüklenen Sabit GÜG

1.995.000.000                        4.000s*480.000                                                     3.600 * 480.000

                                               = 1.920.000.000                                                    = 1.728.000.000

           Sabit GÜG Bakımından                                       Hacim Farkı

                Bütçe Farkı                                                           

              75.000.000 olumsuz                                       192.000.000 olumsuz

 

                                                               Fiili İş Hacmine Göre

Fiili Değişken GÜG                               Bütçelenmiş GÜG                 Esnek Bütçe GÜG

1.020.000.000                                        3.500s * 240.000                                   3.600s * 240.000

                                                               = 840.000.000                                       = 864.000.000

                Değişken GÜG                                                      Verim Farkı

                Bakımından Bütçe

                Farkı

                180.000.000 olumsuz                                            24.000.000 olumlu

 

Muhasebe Kayıtları

710 – DİMM Gideri                             3.702.600.000

                150 – İMM                                                           3.702.600.000

(Fiili hammadde gideri)

 

720 – Direkt İşçilik Gideri                     1.785.000.000

                335 –Personele Borçlar                                         1.785.000.000

(Fiili İşçilik Gideri )

730 – GÜG                                            3.015.000.000

                İlgili Hesaplar                                                        3.015.000.000

(Fiili GÜG)

Bu kayıtlardan sonra ay içinde yapılan üretimin standart değerler üzerinden yansıtma hesapları alacaklandırılarak yarı mamul hesabına yansıtılır. Örneğin; DİMM standart birim fiyatı 2.400.000*1200 adet = 2.880.000.000 TL

151 – Yarı Mamul Üretim                     7.092.000.000

                711 – DİMM Yansıtma                                        2.880.000.000

                721 – Dİ Gideri Yansıtma                                     1.620.000.000

                731 – GÜG Yansıtma                                           2.592.000.000

(Üretimin standart değerlerle yansıtılması)

152 – Mamuller                                     7.092.000.000

                151 – Yarı Mamul                                 7.092.000.000

Fark Hesaplarının Kaydı :

711 – DİMM Giderleri Yansıtma         2.880.000.000

712 – DİMM Fiyat Farkı                       642.600.000

713 – DİMM Miktar Farkı     180.000.000

                710 – DİMM Gideri                                             3.702.600.000

(Olumsuz DİMM farklarının kaydı)

721 – Direkt İşçilik G Yansıtma            1.620.000.000

722 – Direkt İşçilik Ücret Fark               210.000.000

                720 – Direkt İşçilik Gideri                                    1.785.000.000

                723 – Direkt İşçilik Süre Farkları                              45.000.000

(DİG lerinin olumsuz ücret ve olumlu süre farkının kaydı)

731 – GÜG Yansıtma Hesabı                2.592.000.000

732 – GÜG Bütçe Farklarıq    255.000.000

734 – GÜG Kapasite Farkları                 192.000.000

                730 – GÜG                                                           3.015.000.000

                733 – GÜG Verimlilik Farkları                                 24.000.000

(GÜG Fark hesaplarının kaydı)

Fark Hesaplarının Kapatılması :

Maliyet ve yansıtma hesapları kapatıldıktan sonra açık kalan fark hesapları;  üretimin tamamı mamule alınmışsa 152-Mamuller hesabı  ile çalıştırılarak kapatılır. Eğer üretimin tamamı tamamlanmamış yani yarı mamul üretim varsa,  dönemdeki toplam üretim içindeki mamul ve yarı mamul miktarı ile oranlanarak, ilgili hesaba düşen oranda olmak üzere 151 – Yarı Mamul üretim hesabı ve 152- Mamuller hesabı ile çalıştırılarak kapatılır.

723 – Direkt İşçilik Süre Farkları                          45.000.000

733 – GÜG Verimlilik Farkları                             24.000.000

                152 – Mamuler Hesabı                                                         69.000.000

(Olumlu fark hesaplarının kapatılması 

152 – Mamuller                                                     1.479.000.000

                712 – DİMM Fiyat Farkı                                                     642.000.000

                713 – DİMM Miktar Farkı                                  180.000.000

                722 – Dİ Ücret Farkları                                                        210.000.000

                732 – GÜG Bütçe Farkları                                    255.000.000

                734 – GÜG Kapasite Farkları                                              192.000.000

(Olumsuz fark hesaplarının kapatılması)

Standart Maliyette Muhasebe Kayıtları :

DİMM Fiyat ve Miktar Farkları

Üretim için gerekli olan standart DİMM gideri 50.000 TL iken fiili kullanım 53.000 TL olarak gerçekleşmiştir. Sözkonusu sapmanın 2.000 TL sı fiyattan, 1.000 TL sı da miktardan kaynaklanmıştır

Önce standart maliyet üretim hesabına yansıtılır:

151-Yarı Mamul                       50.000

                711-DİMM yan.                   50.000

Fiili DİMM üretime çıktığında;

710-DİMM Gideri                53.000

                150-DİMM                                           53.000

Dönem sonunda;

711-DİMM Yansıtma                           50.000

712-DİMM Fiyat Farkı                          2.000

713- DİMM Miktar Farkı                      1.000

                710 – DİMM Gideri                             53.000

Fark hesapları dönem sonunda ilgili stok hesaplarına (151-152) veya SMM ne (620) devredilerek kapatılır.

151-Yarı Mamul                                    3.000

                712-DİMM Fiyat Farkı                        2.000

                713-DİMM Miktar Farkı                     1.000

DİG  Ücret ve Süre Farkları

Üretim için öngörülen DİG 348.000. TL dır. Dönem sonunda gerçekleşen DİG 360.000 TL dır Ortaya çıkan 12.000 TL lık farkın 9.000 TL sı zaman, 3.000 TL sı da ücret farkıdır.

Direkt İşçilik Giderlerinin  Üretim Maliyetine Yansıtılması

151-Yarı Mamul                    348.000

                721 – DİG Yan                      348.000

Gerçekleşen DİG lerinin tahakkuku

720-DİG                 360.000

                360_ Ödenecek Vergi

                361-Ödenecek SSK

                335-Personele Borçlar

farkların Kaydı;

721-DİG Yansıtma 348.000

722-DİG Süre Farkı                  3.000

723-DİG Ücret Farkı                9.000

                720-DİG                 360.000

Fark hesapları dönem sonunda ilgili stok hesaplarına (151-152) veya SMM (620) hesabına devredilerek kapatılır.

151-Yarı Mamul                    12.000

                722-DİG Ücret Fark              3.000

                723-DİG Süre Farkı               9.000

GÜG Bütçe ve Verimlilik Farkları

İşletmede standart GÜG 50.000 TL olup, gerçekleşen 55.000 TL farkın 3.000 TL sı GÜG Bütçe farkı, 2.000 TL sıda verimlilik farkından kaynaklanmıştır.

Standart GÜG lerinin maliyete yansıtılması

151-Yarı Mamul                    50.000

                731-GÜG Yansıtma                              50.000

Gerçekleşen GÜG lerinin maliyete yüklenmesi

730-GÜG                               55.000

                İlgili Bilanço Hes    55.000

Farkların hesaplara alınması

731-GÜG Ynasıtma                              50.000

732-GÜG Bütçe Fark                              3.000

733-GÜG Verimlilik Farkı       2.000    

                730- GÜG                                             55.000

Dönem sonunda fark hesapları ilgili stok hesapları (151-152) veya SMM (620) hesaplarıyla kapatılır

151-Yarı Mamul                                    5.000

                732-GÜG Bütçe Fark                            3.000

                733-GÜG Verimlilik                              2.000

 

Uygulama : Standart maliyet yöntemi uygulamakta olan işletmeye ait veriler aşağıdadır.

DİMM       Miktar Standardı  =  bir pantolon için 3 metre kumaş

DİMM       Fiyat Standardı  = 6.000 TL/metre

Dİ              Süre Standardı   = bir pantolon için 1 saat

Dİ              Ücret Standardı  = 4.000 TL/saat

GÜG Yükleme oranı 2.000 TL/saat

İşletme yıl içinde 8.000 adet pantolon üretmiş Dönem içinde kullanılan 25.000 metre kumaş için 155.000.000 TL ödenmiştir. İşçilere ise 8.100 saat çalışma karşılığında 31.590.000 TL ödenmiştir.

İstenenler : DİMM farkları, Dİ farkları ve farkların ilgili hesaplara alınması ile ilgili muhasebe kayıtları.

Çözüm :

DİMM  Farkları

Fiyat Farkı = (FF – SF) * FM        (6.200 – 6.000) * 25.000  = 5.000.000 TL olumsuz

Miktar Farkı= (FM – SM) * SF      (25.000 – 24.000) * 6.000 = 6.000.000 TL lumsuz

 

Dİ  Farkları

Ücret Farkı    = (FÜ – SÜ) * FS     (3.900 – 4.000) * 8.100  = 810.000 TL olumlu

Süre Farkı    = (FS – SS) * SÜ     (8.100 – 8.000) * 4.000  = 400.000 TL olumsuz

711 – DİMM G Yansıtma                    144.000.000

712 – DİMM G Fiyat Farkı      6.000.000

713 – DİMM Miktar Farkı       5.000.000

                710 – DİMM Gideri                                             155.000.000

721 – Dİ Gideri Yansıtma                     32.000.000

722 – Dİ Süre Farkları                                400.000

                720 – Dİ Gideri                                                     31.590.000

                723 – Dİ Süre farkları                                                 810.000

  • FriendFeed'de Paylaş
  • Facebook'ta Paylaş
  • Twitter'da Paylaş
  • KAPAT
    Yandex.Metrica